W dniach 16-19 czerwca 2004 r. odbyła się konferencja naukowa pt.: "Ogólnopolskie znaczenie dla nauki i edukacji zespołowych badań na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej", zorganizowana w 150. rocznicę "podróży naturalistów" do Złotego Potoku i Ojcowa. Konferencję przygotował Ojcowski Park Narodowy z Zespołem Parków Krajobrazowych Województwa śląskiego w Będzinie, przy udziale Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu śląskiego, Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, Zakładu Kartografii Geologicznej AGH i Komitetu Ochrony Przyrody PAN. Honorowy patronat nad konferencją objął Prezes Polskiej Akademii Nauk i Minister środowiska.
To wielodysyplinarne spotkanie zgromadziło około 140 osób, głównie pracowników nauki z całej Polski, z wyraŸną przewagą środowiska krakowskiego i śląskiego. Uczestniczyli także przedstawiciele świata nauki Warszawy, Łodzi, Poznania, Częstochowy, Kielc i Lublina.
Konferencję zorganizowano dla uczczenia rocznicy tej ważnej dla nauki wyprawy warszawskich przyrodników, która odbyła się latem 1854 r. Wyprawa ta była bezprecedensową próbą przeprowadzenia wszechstornnych badań na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Dominowały wówczas badania faunistyczne, ponieważ wśród uczestników przeważali zoolodzy (Antoni Waga, Kazimierz Stronczyński, Władysław Taczanowski). W czasie wyprawy korzystano z obserwacji florystycznych botanika Wojciecha Jastrzębowskiego, który wcześniej kilkunastokrotnie odwiedzał ten teren. Podczas eksploracji w 1854 r. badano faunę górską i jaskiniową, głównie nietoperze i związane z ich obecnością bezkręgowce. W sprawozdaniu drukowanym w "Bibliotece Warszawskiej" w 1855 i 1857 r. zawarto wiele cennych materiałów o przyrodzie Wyżyny, w tym także o jaskiniach, zwłaszcza Złotego Potoku i Doliny Prądnika.
W programie konferencji odbyły się dwie kilkugodzinne sesje referatowe, natomiast trzy dni przeznaczono na sesje terenowe by nawiązać w ten sposób do idei wyprawy warszawskich przyrodników sprzed 150 laty na Wyżynę Krakowsko-Częstochowską. W czasie 4-dniowej konferencji zaprezentowano ponad 100 wystąpień referatowych, posterowych i wypowiedzi w terenie. Wśród nich dominowały prezentacje nawiązujące do "podróży naturalistów" z 1854 r., które na różnych płaszczyznach omawiały znaczenie tej podróży dla przyrodniczych badań naukowych i kultury narodowej.
Na konferencję przygotowano streszczenia wszystkich zgłoszonych referatów oraz wydano przewodnik po sesjach terenowych "Od Złotego Potoku do Ojcowa. Szlakiem wyprawy naturalistów z 1854 r.". Imprezie towarzyszyły dwie wystawy okolicznościowe. Jedna, urządzona przez Muzeum Częstochowskie w Złotym Potoku prezentowała sylwetki badaczy północnej części Wyżyny śląsko-Krakowskiej. Na wystawie w Ojcowie pokazano rysunki zamków jurajskich wykonane przez prof. Jana Samka w czasie obozu krajoznawczego "Szlakiem Orlich Gniazd" w 1949 roku.
W dniach 8-11 lipca 2004 r. w ramach obchodów tej rocznicy odbył się zlot krajoznawców zorganizowany przez Oddział PTTK w Olkuszu, Będzinie, Zawierciu i Ojcowie. Wzięło w nim udział prawie 100 osób z całej Polski.
Z okazji konferencji przygotowano kilka wydawnictw. Oprócz ww. wydanego przewodnika sesji terenowych do druku oddano dwutomowy zbiór wszystkich prac zgłoszonych na konferencję zatytułowany "Zróżnicowanie i przemiany środowiska przyrodniczowego Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej" (t.1 - Przyroda, t.2 - Kultura) oraz zadania dydaktyczne i scenariusze zajęć terenowych dla nauczycieli prowadzących edukację przyrodniczą w Złotym Potoku i w Ojcowie. Przygotowano także dwa reprinty starszych wydawnictw; mianowicie "Przewodnik po Ojcowskiej Dolinie" wydany przez Aleksandra Przezdzieckiego w 1860 r. i "Nad Prądnikiem" Karola Wróblewskiego z 1907 r.